DNC, Dogrudan Numerik Kontrol veya Dagitilmis Numerik Kontrol olarak tanimlanmaktadir. Dogrudan veya Dagitilmis Numerik kontrol, imalat sanayide CNC tezgahlar icin yazilan programlarin merkezi bir bilgisayarda depolanarak ilgili CNC tezgahlara gerektigi zaman yuklenmesi veya tezgahlardan merkezi bilgisayara geri gonderilmesi islemidir.

DNC, Dogrudan Numerik Kontrol veya Dagitilmis Numerik Kontrol olarak tanimlanmaktadir. Dogrudan veya Dagitilmis Numerik kontrol, imalat sanayide CNC tezgahlar icin yazilan programlarin merkezi bir bilgisayarda depolanarak ilgili CNC tezgahlara gerektigi zaman yuklenmesi veya tezgahlardan merkezi bilgisayara geri gonderilmesi islemidir.

Neden DNC Sisteme ihtiyac Vardir?
CNC tezgahlari olan ve DNC sistemi olmayan bir imalat sanayinde, CNC tezgahlara program girilmesi asagidaki yontemlerden biri veya birkaci ile yapilir.

CNC tezgahin kontrol sistemi uzerinden program satirlari tek tek girilir. MDI (Manuel Data Input)

Herhangi bir bilgisayarda text dosyasi olarak program yazilir, diskete alinir ve CNC tezgahin disket surucusu mevcut ise tezgaha yuklenir.

CAM programi kullanilarak takim yollari olusturulur, postprosesorden gecirilir ve yine diskete alinarak tezgaha yuklenir.

CAM sistemi ile veya manuel olarak yazilan program, tasinabilir bir bilgisayara yuklenir, bilgisayar tezgahin yanina goturulur, bilgisayarin seri portu ile CNC tezgahin RS232 portllari arasina kablo ile baglanti yapilir. Gerekli protokol ayarlarindan sonra program tezgaha yuklenir.

CNC tezgah imalatcisinin sagladigi ve sadece o tezgah icin tasarlanmis olan yazilim ve donanimi iceren bir sistem (Mini DNC gibi) kullanilir.

Kontrol sistemleri eski olan tezgahlar icin, perfore seritlere (Punch Tape) yazilan programlar tezgah uzerindeki serit okuyucudan gecirilerek program yuklemesi yapilir.

Yukarida anlatilan yontemlerin dezavantajlari soyledir;

Oncelikle, tezgah basinda kontrol sisteminin tuslarini kullanarak yazilan programlama yontemi, CNC tezgahin calisma verimliligini dusurur. Hernekadar, bazi kontrol sistemleri bir taraftan parca islerken diger taraftan program girilmesine olanak saglasada, bu yontemde is kazasi veya hatali parca uretme riski dogar. Bilinecegi gibi CNC program yazma islemi yogun matematik islemleri gerektirir. Bir taraftan hesap yaparak diger tarfatan islenen parcaya dikkat edilmesi, is kazasi, hatali parca uretme riski veya hatali program yazma ihtimalini artirir. Program girerken yapilabilecek bir rakam hatasi, yuksek maliyetli tezgah arizalarina sebep olabilir. Bu sebepten CNC tezgahlar icin yazilan programlar, gurultusuz dikkatin dagilmayacagi ortamlarda ya CAM sistemi kullanarak yada herhangi bir bilgisyarda text dosyasi halinde yazilmalidir.

CNC tezgahlara, disket kullanarak program yukleme bir onceki yonteme gore oldukca kolay ve pratiktir. Ancak bir cok kontrol sisteminde disket okuyucu bulunmaz. Diskette program saklamanin bir mahsuru ise; disketteki bilgiler manyetik ortamlardan kolayca etkilenebildiklerinden acil ihtiyac durumlarinda bozuk disket problemleri ile karsilasma riskleri vardir. Ayrica programlarda yapilan degisikliklerden dolayi kullandigimiz disketteki bilgilerin son degisiklikleri icermeme ihtimali de vardir.

Tasinabilir bir bilgisayar ile CNC tezgahlara program yuklenmesi en sik kullanilan yontemlerden biridir. Bu yontemi kullanabilmemiz icin tasinabilir bilgisayarimizda CNC tezgah ile iletisim saglayabilecek bir yazilim (Procomm, Crostalk, HyperTerminal, vb.) bulunmasi ayrica CNC tezgah uzerinde RS 232 portu , uygun kablo baglantisi ve bilgisayar ile tezgahin iletisim saglayabilmesi icin protokol ayarlarinin (baudrate, parity, vs.) yapilmasi gerekir. Her tezgah icin gerekebilecek farkli kablo ve farkli protokol ayarlari bu yontemin dezavantajlaridir. Ayrica bu tip ayarlari yapabilecek egitimli bir personelin imalat devam ettigi surede hazir bulunmasi gerekir.

Ozel amacli olarak gelistirilmis program yukleme yazilim ve donanimlari ise genellikle pahalidir. Her tezgahin yaninda bir tane bulundurmak oldukca yuksek maliyetlidir. Ayrica eski kontrol sistemli tezgahlar icin bu sistemlerden bulmamiz her zaman mumkun olmayabilir.

Eski kontrol sistemlerinde bulunan serit okuma sistemleri kullanilarak program yukleme islemi cok zaman alici ve zahmetli bir surectir. Ã?erit uzerinde olusacak delik hatalari buyuk tezgah arizalarina sebep olabilmektedir. Program uzerinde yapilacak bir karakterlik degisiklik bile, eski seritin tamaminin atilarak yeni bir seritin hazirlanmasini gerektirir.

DNC sistemleri sadece yukarida anlatilan sorunlari cozmekle kalmamakta, beraberinde ilave bircok avantajlar da saglamaktadir.

DNC Sistemin Yapisi Nasildir?
DNC sistemi donanim olarak bir merkezi bilgisayar, DNC hub olarak adlandirilan seri port coklayici ve tezgah ile DNC hub arasindaki kablo baglantilarindan olusur.

Yazilim olarak ise merkezi bilgisayarda CNC programlari veri tabani mantigi ile tutan ve bunlarin yonetimini saglayan ve her tezgah ile olan iletisimi saglayan protokolleri tutan bir yazilim gereklidir.

Ã?ekil 1’de 8 adet CNC tezgah bulunan bir imalat atelyesine kurulabilecek bir DNC sistem semasi gorulmektedir.

Bu semada PC olarak tanimlanan bilgisayarda butun CNC programlari bulunduran ve yoneten program calisir. DNC hub olarak tanimlanan donanim PC’nin seri portuna baglanir ve uzerinde 8 adet RS232 port cikisi vardir ve her bir port cikisi bir CNC tezgaha ozel kalitede, gurultuden etkilenmeyen kablolar ile baglanir. Bu sisteme baglanacak CNC tezgah sayisi 128’e kadar, CNC tezgahlar ile DNC hub arasindaki mesafe de 1 km.ye kadar cikartilabilir.

Opsiyonel olarak merkezi bilgisayar olarak adlandirilan bilgisayar ile CAM sistemi arasinda network baglantisi yapilarak, CAM sisteminde hazirlanan CNC programlar dogrudan tezgahlara yuklenebilir.

DNC Sistemin Avantajlari:

DNC sistemi ile hazirlanan CNC programlar tek bir merkezde toplanir. Merkezi bilgisayarda yapilacak olan duzenli yedekleme ile veri kayip riski ortadan kalkar.

CNC programlar, tezgah operatorleri tarafindan yuklenebilir (download), ozel olarak bu amac icin yetistirilmis bir personel bulundurmaya gerek kalmaz.

Merkezi bilgisayar, CNC programlarin en son versiyonunu tuttugu icin tezgah operatorlerinin yanlis program yukleme riski kalmaz.

Gerektiginde CNC program tezgah operatoru tarafindan tezgah uzerinde degistirilirse, programin degistirilmis hali merkezi bilgisayara geri gonderilebilir (upload)

Merkezi bilgisayara upload edilen programlar icin, karsilastirma programi kullanilarak farkli satirlar kolayca tesbit edilebilir.

Merkezi bilgisayar, mevcut CNC programlari belirli bir kataloglama mantigi ile tuttugundan programlara erisim kolay ve hizli olur.

DNC sistemi ile , Kesici Takim Olcme (Tool Presetter) tezgahi arasinda herhangi bir CNC tezgah gibi baglanti saglanirsa, takim boy ve cap offsetleri bir dosya olarak merkezi bilgisayara upload edilerek ilgili tezgaha download edilebilir. Boylece operatorler tarafindan CNC tezgaha girilmesi gereken yuzlerce takima ait cap ve boy bilgisi hatasiz ve hizli bir bicimde yuklenir.

DNC sistemi, Koordinat Olcme (CMM) tezgahlarina baglanalarak parca olcumunde kullanilan programlar upload/download edilebilir. Ayrica Reverse Engineering olarak adlandirilan yontem ile CMM tezgahina baglanan parcalarin bilgisayarda modellerini olusturmak icin gerekli koordinat bilgileri alinabilir.

Tezgahlara ait PLC dosyalarinin birer kopyalari merkezi bilgisayarda tutulabilir ve gerektiginde ilgili tezgahlara yuklenerek tezgah fonksiyonlarini etkileyen sorunlara cok kisa surede mudahale edilebilir.

ISO 9000 veya benzeri bir kalite sisteminin kullanilmasi durumunda CNC programlarin revizyon kontrolu ve yonetimi icin ideal cozum saglanir.

Program upload/download islemleri icin otomatik kayit tutulur. Bu sayede hangi program hangi tezgaha ne zamam yuklenmis, ne kadar zaman sonra yeni program yuklenmis gibi bilgilere istenildigi zaman ulasilabilir.

Daha geliskin DNC sistemlerinde (Machine Tool Monitoring) olarak adlandirilan yontemler kullanilarak CNC tezgaha ait veriler (ilerleme, devir, tezgah alarmlari, kesici takimin asinma durumu) gibi bilgiler kayit olarak tutularak gerekli istatistiki bilgiler elde edilebilir.

Takim yollarinin grafik simulasyonu da DNC paketlerinin bir modulu gelir. Bu sayede CNC programlarindaki takim yollari tezgaha yuklenmeden once test edilip dogrulanabilir.

DNC Sisteminin Kazandirdigi Verimlilik:

Her program yuklemede ortalama 10 dakika (Disket ile veya tasinabilir bir bilgisayar ile program yuklemeye gore)

Her program icin ortalama 20 dakika takim boy ve cap ofseti girilmesinde (Manuel olarak tezgah kontrol sistemi uzerinden offset degerleri girilmeye gore)

MDI yontemine gore program basina ortalama 60 dakika

Upload edilen programlarin farklilikarinin karsilastirilmasinda program basina ortalama 30 dakika
zaman kazanilacagi yapilan istatistiklerle belirlenmistir.

Ayrica, yanlis, eski revizyon CNC program veya takim ofseti yuklemekten kaynaklanan hatali parca uretimi ve hatali parcalarin kalite kontrolu icin harcanan kayip zaman ve malzemelerin verimlilige olan etkisinin her zaman dikkate alinmasi gerekmektedir.