BOLÜM 1

1. SOLiDWORKS HAKKINDATEMEL BiLGiLER

1.1. SolidWorks Nedir ?

SolidWorks 2000, bilinen Microsoft Windows grafikal kullanici arabiriminin avantajlarini gelistiren mekanik tasarim otomasyon programidir.

SolidWorks 2000, detayli resimlerin ve modellerin uretimi, boyutlari ve ozellikleri ile tecrube ve fikirlerin hizli olarak taslak haline donusmesini, mekanik tasarimlar icin mumkun kilar.

Bu bolumde asagidaki konularin uzerinde durulmaktadir.

•  SolitWorks 2000 SoftWore yuklenimi

•  SolidWorks terimleri ve belge pencereleri

•  Tasarim agacinin ozellikleri

•  Hatalarin neler oldugunu bulmak

•  Sag mous menulerinin tanitimi

•  Parcalari secmek

•  Zaman tasarrufu tavsiyeleri

•  Baski icin hazirlik yapmak

•  PhotoWorks ile modelleme yapmak

1.2. Solidworks 2000?de Softwore?in Yuklemesi icin Gerekli Bilgiler

1.2.1. Yuklemenin Gerceklesebilmesi icin Gerekli Sistem Donanimlari

Yuklemenin gerceklesebilmesi icin en azindan asagidaki sistem donanimlarinin bulunulmasi gerekmektedir.

•  Microsoft Windows NT 4.0 veya Windows 95 programlari

•  Petium tabanli bilgisayar ve DEC Aphastation.

•  En az 48 MB veya 64 MB RAM (daha fazlasi tavsiye edilir).

•  Mouse veya baska isaretleyici aygit.

•  CD-Rom surucu

1.2.2. Yuklemek icin Gerekli Bilgiler

SolidWorks 2000 CD yukleme programi size yukleme proseduru icinde yol gosterir ve asagidaki bilgileri sorar.

1.2.2. 1. Yuklemenin cesidi

a- Bireysel : Bu yukleme en yaygin olanidir. Bir bilgisayara yapilmis olan yuklemedir. Diger bilgisayarlar (Bir sebeke uzerinde olsalar bile ) SolidWorks yuklemesini ortak kullanamazlar.

b- Cilent / Server : Bu yukleme SolidWorks?u isletebilecek bir bilgisayar tarafindan secilmis olmalidir ve ayni zamanda bir server gibi davranarak, SolidWorks yuklemesinin bir veya daha fazla bilgisayar ile ortak kullanabilme imkani saglar.

c- Sadece Server olarak: Bu yukleme, SolidWorks 2000 basvurusunu isletemeyen bir bilgisayar tarafindan secilmis olmalidir. Ama bu bilgisayar sadece bir server olarak davranir, bu yukleme turu ile birden fazla bilgisayara programin yuklemesini saglar

· SolidWorks Seri Numarasi : Seri numarasi SolidWorks kayit Formunun ve CD kutusunun arkasina yazilmistir.

•  Photo Works Seri Numarasi : Eger satici firmadan PhotoWorks programi da alinmis ise, satici firma tarafindan verilen CD kutusunun arka tarafinda SolidWorks kayit formu uzerine yerlestirilmis olan Photo Works seri numarasinin girilmesi yeterlidir.

•  Enable veya Disable MCD : Bu secenege sadece Windows NT 4.0 kullanicilari basvurabilir. Eger Mini-Client Driver destekli bir grafik karti kullaniyorsaniz, MCD (Mini- Cirent-Rriver) yetkilendirilmis olmalidir. Bu SolidWorks?un 3D Open GL, ‘yi hizlandirmak icin, kartin yeteneklerinin olabilmesi icindir.

1.2.3. SolidWorks SoftWore?yi yuklemek

Bir bireysel kullanici, bir server veya bir cirent / server yuklerken ayni basamaklari takip eder. Fakat yukleme boyunca sorulan sorulara cevaplar farkli olabilir. Ornegin; server olarak kullanilan bir bilgisayar icin seri numarasi gerekmez.

1.2.3.1. Musteri / Server Yuklemesi

Bir bilgisayara server olarak dizayn edilmis bir dosya birden fazla bilgisayara yuklemesine olanak saglar. Ancak, her bir musterinin SolidWorks basvurusunu kullanmadan once, yetkili bayii tarafindan kayitli olmasi gerekmektedir.

1.3. (Basic Concepts) Temel Kavramlar

•  Bir SolidWorks modeli parcalardan, montajlardan ve resimlerden olusur.

Bir katiyi olusturmak icin once taslak olusturulur, sonra olusturulan taslaga fazla miktarda ozellikler eklenebilir. Ayni zamanda diger CAD sistemlerinden de hazir geometriler getirilerek devam edilebilir.

Tasarimi gelistirirken; tasarim uzerinde degisiklikler yapmak veya ozellikleri yeniden siralamakta mumkundur.

Bir goruntude yapilan degisiklikler, otomatik olarak diger goruntulerde de degismektedir. Buda parcalar, montajlar ve resimler arasindaki birlikteligi saglar.

SolidWorks ihtiyaca uygun olarak, istenilen ozellikleri kullanisli sekilde guncellestirme olanagi saglar.

istenilen secenekleri aktif hale getirmek icin menu cubugundan Tools?a oradan da Options?a girilir. Aktif hale getirilecek olan ozelliklerin bir kaci asagida verilmistir.

•  SolidWorks yapilmis olan tum cizimleri AutoRecover secenegini otomatik olarak aktif parca, montaj ve resim dokumanlari ile ilgili bilgileri kaydeder. Eger sistem kazasi olursa bilgiler kaybolmaz. Bu secenegi aktif hale getirmek icin; Tools, Options? dan General tusu tiklanir.

Bir spesifik, aktif diyalog kutusuyla alakali yardim saglamak icin, diyalog kutusundaki help butonona veya “F1” tusuna basilarak yardim alinabilir.

1.4.Bir SolidWorks Parcasini, Montajini veya Resmini Acmak

Bu bolum, yeni veya mevcut olan parca, resim veya montaj dokumaninin nasil acilacagini tarif eder.

1.4.1. Yeni Bir SolidWorks Belgesi Acmak

Yeni bir sayfa veya kayitli olan parca, resim veya montaj dokumani acmak icin asagidaki islemler sirasi ile yapilmalidir.

1- Bir SolidWorks penceresinden, standart elet cubugu uzerindeki ac kutucuguna veya file?dan New secenegine tiklanir.

2- Daha sonra Şekil 1.1.?de goruldugu gibi Part, Assembly ve Drawing secenekleri sunulur, bu seceneklerden istege uygun olan secilir ve OK?lenir.

Şekil 1.1.

Solid Works? de yeni bir dosya acmayi gosterme

1.4.2. Mevcut Bir SolidWorks Belgesini Acmak

Varolan bir parca, resim veya montaj dokumanini acabilmek icin asagidaki yollar takip edilir.

1- Menu cubugunda File icinden Open secenegine tiklanir. Parca, resim veya montaji seceneklerinden birini secmek icin browser secenegi aktif hale getirilir.

2- Bir parcanin goruntusune bakmak icin, Preview secenegi secilir.

3- Ozel bir konfirgurasyonda parcayi acmak icin Configure aktif hale getirilir.

4- Bir belgeyi sadece gozden gecirmek maksadiyla acmak icin, View Only secenegi isaretlenir.

Şekil 1.2. Kayitli bir dosyayi acmadan icinin gosterilimi

1.4.3.Mevcut Bir Parcayi Explorer?dan Acmak

Bir parca, resim veya montaj belgesini direkt olarak Microsoft Explorer?dan acilabilir ve goruntulenebilir.

Explorer?dan bir Parcayi, resmi veya montaji belge acilmaksizin gostermek icin, parcanin, resmin veya montajin ismi uzerinde mouse?un sag tusuna basilarak seceneklerden Qurck View?i secilir.

1.5 SolidWorks Ana Sayfa Terimlerinin Tanitilmasi

1.6. Belge Pencereleri

SolidWorks?de her bir resim, parca veya montaj bir belge olarak ve her belge ayri bir pencerede gosterilmistir. Ayni zamanda cesitli dosya (parca, montaj veya resim) pencereleri acilabilir.

Pencereleri duzenlemek icin, maus ile onlari surukleyebilir veya bir kosesinden tutup cekerek, yeniden buyuklukleri ayarlanabilir. Ayrica window menusunden, coscode, Tile Vertically veya Tile Harizontally seceneklerinden birini secerek acilan dosyalarin tumu ekranda gosterilebilir.

1.6.1. View Orientation Kutusunun Tanitilmasi

Bu yardimci goruntu menusu, View ? Orientation komutuyla ekrana cikar. Sol ust kosesindeki “topluigne”ye tiklayarak bu kutunun devamli ekranda kalmasi saglanir.

Bu menudeki goruntuleri secmek icin iki defa tiklamak gerekir.“Normal To” secenegi icin onceden bir duzlem veya yuzey secilmelidir.“Add” komutu o andaki ekran goruntusune isim verilmesi ve bu yeni ismin goruntu secenekleri arasinda cikmasina yarar. Boylece devamli calisilan bir bolgeyi zumlamak yerine bu menuden tiklayarak o bolge ekrana getirilir.

Şekil 1.4. View Orientation kutusunun gosterilimi

1.7. FeatureManager Desing Tree (Tasarim Agaci) Sutununun Tanitilmasi

SolidWork belge pencereleri 2 panele sahiptir.

1- Feature Monager (tasarim agaci) parca, montaj veya resim yapilarini listeler.

2- Grafik Alani, parca, montaj ve resimlerin yonlendirildigi ve olusturuldugu yerdir.

- Feature Manager ‘tasarim agaci? asagidakileri yapmayi kolaylastirir.

•  isim ile ornek parca secmeyi,

•  Yeni uretilen ozelliklerin sirasini degistirmeyi ve yerini belirlemeyi,

•  ismin uzerinde cift tiklayarak yeni bir isim yazarak ozellikleri yeninden isimlendirmeyi,

•  Secilmis ozelliklileri saklamayi,

•  Rollback cubugunu kullanarak, model veya montaji bir onceki durumuna geri dondurerek parca, resim ve montaj tasarimlarinda kolayliklar saglar.

1.8. Sag - Mous Menuleri

Şekil 1.5. Kati sekillerin uzerindeki Sag mous komutlarin gosterilmesi

Edit Sketch: Sketch cizimi duzenlemek veya degistirmek istenildiginde kullanilir. Cizgiye radyus yapmak, yeni bir eleman eklemek veya olculeri degistirmek gibi degisiklikler yapilmak istendiginde kullanilir.

Edit Definition: Formun seceneklerini degistirmek. Yani uzatmanin mesafesi, tipi, radyusun degeri, pahin mesafesi gibi yeni degerler girilebilir.

Parent/Child: Ebeveyn ile cocuk iliskisini gosterir. Yani bu modelin bagli oldugu, uzerinde olustugu temel elemanlar ile bu model uzerinde insa edilen modelleri gosterir.

Zoom To Selection: Bu form zum (olceklendirme) lama yapmak icin kullanilir.

Properties: Bu menude formun adi, rengi veya gorunurlugu degistirilebilir. Ne zaman, kimin tarafindan olusturuldugu gibi bilgileri icerir.

Şekil 1.6. Sketchin uzerindeki Sag maus komutlarinin gosterilimi

“ Edit Sketch ”, “ Parent/child ”, “ Zoom To Selection ” ve “ Properties ” komutlari yukaridaki gibidir.

Edit Sketch Plane: Sketch?in cizildigi duzlem veya yuzeyi degistirmek icin kullanilir. Yeni duzlem veya yuzeyi secip “ Apply ” tusuna tiklanir.

Show / Hide: Sketch?in gorunur veya gizli olmasinin secimini yapar.

1.9. Yanlisliklar Nelerdir?

SolidWorks 2000 yanlis yapilan cizimlerde kullaniciya yardim olanagi saglar. Yanlisin oldugu yeri unlem isareti ile belirtir ve kullaniciya ‘?What?s wrong?? sunar ki bu bir parca veya montajin yeni olusturulan hatalarin gosterir.

Şekil 1.7. Katida veya profildeki hatalarinin bulunusunun gosterilisi

Bazi bilinen olusturulmus hatalari icine almak icin;

•  Boyutlar ve yakinliklarin sarkmasi,

b- Cok buyuk bir filleto gibi uretilmeyen ozellikler,

Rebuild Errors diyalog kutusundaki Display Errors?tan Every Rebuild kontrol kutusunu kontrol ederek hatalarin otomatik gosterilmesi kapatilabilir. Rebuild Errors diyalog kutusu, hata ilk uretildigi zaman gosterir veya Feature Manager dizayn agacinda parca uzerinde maus?un sag butununa tiklanarak gosterilebilir.

1.10. Maus Yardimiyla Suruklemek ve Birakmak

SolidWorks cesitli surukleme ve goturup birakma operasyonlari destekler.

a- Ozellilerin yeniden duzenlenmesi: Feature Manager (Tasarim agacin)? da surukleyerek yeni kurulmus ozelliklerin sirasi degistirebilir. imlec bir ozellik ismi uzerindeyken, mous?un sol butonuna basilarak ozellik ismini yeni bir pozisyon listesine suruklenerek tasinir.

b- Acik belgeler arasinda surukleme yapmak ve birakmak : Acik bir parca dosyasinin Feature Manager (Tasarim agaci)?ndan, acik bir montaj belgesine sokmak icin parca ismi sag tusla tutularak suruklenebilir. Bir parca veya montaj ismini ayni sekilde (Feature Manager) Tasarim agac?indan bir resim (cizim) belgesine suruklenebilir.

1.11. Secme Metodlari

1.11.1. Grafik Bolgesinden Secmek

Komutlarin cogu secimler yapmanizi gerektirir. Ornegin, bir fillet?i olusturmak icin olusturmak istenilen fillet?in kenarlari ve yuzleri secilmek zorundadir.

Secmek Butonuna (Secme aleti ) tiklatilir, sonra secmek istenilen parcanin uzerine tiklatilir.

Gosterge parcalarin uzerinden gecerken, parcalarin renk degistirdigine dikkat edilmesi gerekir.

Secme filtresi ile secmek : Ozel parcalarin secimini kolaylastirmak icin, secmek istenilen parcanin ozelligine gore, selection filter?i duzenlenebilir. Filtre dizisiyle secmek istenilen parcanin uzerinden gecerken parcalarin belirtilmis ozellikleri aydinlanir. Bu kullanici icin secme niteligindeki parcalari secmeyi kolaylastirir.

Eger ekranda gorulmuyorsa view? den toolbars?a tiklanarak secme aleti ve diger kisa yol tuslari listeden secerek aktif hale getirilebilir.

Yuz ve kenar secimi gostergeleri (imlecleri ) : Parcalari secmekte kullaniciya yardim etmek icin, gosterge sembolu, gostergenin o anda isaret ettigi parcanin cesidine isaret ederek degisir. Bir yuzeyin uzerini gosterge ile sectiniz zaman, gosterge sembolu bir bayrak gibi bicimlendirilir, kenarin uzerindeyken, sembol bir dusey cubuk olur. Midpoint ise kenarin ortasindayken gosterilir.

Birimin orta isaretini secmek : Kenarin orta isaretinin secimi icin kolay yol, maus? un sag butonu kenar uzerinde iken select midpoint tiklanir.

Cok cesitli parcalar secmek : Birden fazla parca secmek icin, parcalar uzerinde tiklarken ctrl tusu basili tutulur.

Surukleyerek secmek : Bir taslak veya resimde, dikdortgenin etrafindaki parcalari secmek icin suruklenir. Maus?un sol butonuna basilarak dikdortgeni secerek istenilen bolgeye suruklenir.

Halkalari secmek : Eger bir yuz secilirse o yuz uzerindeki halkalarda secilmis olur. Teker teker halkalari secmek icin, yuzun uzerine tiklanir ctrl tusunu basili tutarak secmek istenilen halkalari secilir.

Bir secimi degistirmek : Bazi diyalog kutulari secilmis parcalarin listesini gosterir. Diyalog kutusu acikken, istenilen parcayi secerek modelde degisiklik yapilabilir.

Saklanmis ve cakismis parcalari secmek : Bazen secmek istediginiz parca bir digeriyle cakismis veya arkasinda olabilir.

Bu durumda asagidaki yol izlenir.

•  Secim yapmak istenilen yere mous? un sag butonu ile tiklanir.

•  Menunun en ustundeki select other?a tiklandiktan sonra. Yes ve No gostergesi gorulecektir.

3. istenilen parca aydinlandigi zaman, Y harfine secilir ve sol butona parcayi secmek icin basilir.

1.11.2. FeatureManager (Tasarim Agaci)? dan Secmek

(Feature manager) Tasarim agacindan direkt olarak secmenin cesitli yollari vardir.

•  Bir modelde (Featuremanager) tasarim agacinda isimlerin uzerine tiklanarak ozelikleri, taslaklari, duzlemleri ve eksenleri secilebilir.

•  (Featuremanager) Tasarim agacinda cesitli ardisik parcalari shift anahtarina basili tutarak secilebilir.

•  Ardisik olmayan parcalari (Featuremanager) tasarim agacinda secerken Ctrl tusunu basili tutarak secilebilir.

•  (Featuremanager) Tasarim agacindan bir montaj icinde secim yapilabilir.

Şekil 1.8.?de cesitli secme tiplerinden bazilari gorulmektedir.

Şekil 1.8. Kati uzerindeki parcalarin bazi kisimlarinin gosterilimi

1.12. Alet Cubuklari

Alet cubugu dugmeleri sik sik kullanilan komutlar icin kestirme yoldur. Sik kullanilan butun alet cubuklari View Toolbars?dan cikartilarak ekranin bir kosesine yerlestirilebilir. Bazi alet cubuklari her zaman gorunur, diger alet cubuklari ise y ukarida bahsedildigi gibi cikarilabilir.

Alet cubugu listesindeki en son secenek (View Toolbars?in altinda Custamize), menuleri degistirmek, alet cubugu simgesini degisik, alet cubuklarinca hareket ettirmek ve kestirme anahtarlarini resetlemek icin Customize tiklanir..

1.12.1 Goruntu Alet Cubugu

‘The View Toolbar? Goruntu alet cubugu parcalarin, resimlerin, ve montajlarin goruntusunun en iyi sekilde gosterilmesini saglar.

Goruntu Alet cubuklarinin aciklamalari kisaca asagida anlatilmistir.

Zoom to fit : Parca, resim veya montajin olcu standartlarinda gorunumunu saglar. Zoom to area : Bir sinir kutusu olusturarak secilen goruntunun buyutulmesini saglar. Zoom in/out : Dinamik olarak seklinin olculerini degistir. Rotate view : Parca veya montaj seklini hareket ettirerek olusturulan goruntu bir merkezi etrafinda doner Pan : Dinamik olarak sekli hareket ettirir. Zoom to selection : Secilen bir modelin, montajin veya resmin bir parcasini buyutur View orientation : istenilen gorunuse yonlendirir . Previous view : Gorunusu onceki haline getirir. Shaded : Modeli uc boyutlu kati halde goruntuler. Fast hlr / hlg : Katinin gorunur ana hatlarini belirgin halde gosterir. Hidden lines removed : Sadece dondurulmus modelin koselerindeki cizgileri gosterilir. Karatilmis cizgiler kaldirilir. Hidden gray : Gorulebilen kenarlar normal olarak gosterilir. Gorulemeyenler ise gri silik cizgi ile gosterilir. Wireframe : Parca veya montajin butun kenarlarini gosterir.

1.13 Kalvye Kisayollari

Klavye kisayol tuslari her menu parcasi icin ulasilabilir.

Ornegin ; File menusunun acilmasi icin, Alt+F tuslarina basilmasi yeterlidir.

Ayrica, bazi komutlar, komutun yanindaki menu uzerinde gorunen hizlandirici anahtarlara sahiptir. Ornegin; Ctrl + N kombinasyonu yeni bir dosya acar.

Not: Calisma stilinize uygun olmasi icin klavye kisayol anahtarlari ozellestirilebilir.

Asagidaki tablo gostermek ve dondurmek icin klavye kisa yollarini listeler.

1.14 Baski Yapmak icin Hazirlik

1.14.1. Page Setup (Sayfanin Kurulmasi )

isaretleyici (plotter) veya yaziciniz (printer) ile en iyi calisan sayfa oryantasyonunu ve sayfa kenar boyluklarini duzenlemek icin File, Page setup kullanilir. Bu duzenleme, setup?i degistirene kader, bastiginiz butun SolidWorks belgeleri icin gecerlidir.

Baski (print) seceneklerini duzenlemek icin asagidaki yol takip edilir.

•  File?dan Page Setup?a tiklanir.

•  Pirinter seritinden (tab?indan)

•  Paper Margins (Sayfa kenar bosluklari) : (Margins) sayfa kenar bosluklari icin printer deger ayarlarini kullanarak Use Printer?? mangins duzenlenir.

•  Uygun cizgi (Line Weights) stil kutularindan (ince, Normal ve Kalin) cizgi kalinliklari kesin olarak belirtilir.

•  Page orientation (sayfa oryantasyonu) ya partrait (dusey sayfa yonu) yeda Landscape (yatay sayfa yonu) secilir.

· (Scalek) Tarama kutusunda, resmi basmak icin kullanilan olcek belirtilir.

• 

Şekil 1.8.?de goruldugu gosterilmis degerleri kabul etmek icin Apply tiklanir. Diyalog kutusunu kapatmak icin OK? lenir.

Şekil 1.8. Olusturulan dosyalarin baski tablosunun gosterilimi

1.15. PhotoWorks Girisi ile Modelleri Sunmak

PhotoWork; SolidWorks 2000 basvurusu icinde ulasilabilen, bir gercekci-resim sunma basvurusudur. SoldWorks modellerinden direkt olarak gercekci kopyalar olusturmasina izin verir. PhotoWorks basvurusunu kullanarak, bir modelin, rengi, dokusu, yansimasi ve seffafligi gibi dis gorunus ozellikleri belirtilebilir.